Lấy giấy xác nhận: ngang “đánh đố”

Theo quy định tại Điều 69 Nghị định68/2002/NĐ-CP ngày 10/7/2002 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một sốđiều của luật Hôn nhân và gia đình về quan hệ hôn nhân và gia đình có yếu tốnước ngoài thì “công dân của nước láng giềng phải nộp Tờ khai đăng ký kết hôntheo mẫu quy định, có xác nhận chưa quá 06 tháng, tính đến ngày nhận hồ sơ củacơ quan có thẩm quyền của nước láng giềng đó về việc hiện tại đương sự là ngườikhông có vợ hoặc không có chồng”

 Tuy nhiên, thực tế cho thấy quyđịnh nói trên là không khả thi đối với một bộ phận người có quốc tịch Lào sinhsống nhiều năm trên đất nước Việt Nam. Khi thực hiện việc rà soát theo Chỉ thị31 của Thủ tướng Chính Phủ một số tỉnh có chung đường biên giới với Lào cho thấy,thực trạng này khá phổ biến, có nơi lên tới hàng ngàn trường hợp (Quảng Trị,Kon Tum…). Tuy nhiên, theo nhiều cơ quan tư pháp, các trường hợp này không đủđiều kiện để đăng ký kết hôn do họ không thể có được tờ khai đăng ký kết hôn(xác nhận tình trạng hôn nhân)

Có rất nhiều lý do dẫn đến tình trạngnày. Thứ nhất, do công dân Lào đã sinh sống ổn định tại khu vực biên giới ViệtNam nên không thể về bên kia (Lào) để xin xác nhận đã có vợ/chồng do điều kiệnkinh tế khó khăn, việc xuất nhập cảnh phải qua nhiều thủ tục. Hơn nữa nhận thứcpháp luật hạn chế, nhiều người có tâm lý ỷ nại việc đăng ký là của… nhà nước.Vấn đề thứ hai quan trọng hơn là dù họ có muốn lấy tờ khai cũng không thể do đãsinh sống ở Việt Nam nhiều năm (thậm chí có nhiều người đến đời thứ 3, thứ 4),cơ quan có thẩm quyền của Lào không quản lý, không biết tình trạng hôn nhân củahọ (đương nhiên là như vậy) nên không thể cấp giấy.

Bên cạnh đó, cũng theo Nghị định 68/CP(điều khoản được giữ nguyên khi sửa đổi bằng Nghị định 69/CP) thì  khinộp hồ sơ đăng ký kết hôn công dân của nước láng giềng phải xuất trình giấy tờtùy thân do cơ quan nhà nước có thẩm quyền của nước láng giềng cấp cho công dânnước đó thường trú ở khu vực biên giới với Việt Nam; Trong trường hợp không cógiấy tờ tùy thân này thì phải xuất trình giấy tờ chứng minh việc thường trú ởkhu vực biên giới với Việt Nam kèm theo giấy tờ tùy thân khác của đương sự đểkiểm tra…. Điều này cũng là không tưởng do nhiều người là dân di cư, nhập cưtrái phép, hoặc là hệ quả của chính sách hoạch định biên giới…

Có thể cho cam đoan?

Sau gần 2 năm triển khai Chỉ thị 31,tiến độ chung ở các địa phương hiện tại vẫn đang rà soát để lập hồ sơ cáctrường hợp sống chung không đăng ký, không có quốc tịch…. Theo phản ánh củanhiều địa phương, sở dĩ tốc độ “rùa” như vậy là do hồ sơ phần lớn không đủ điềukiện theo yêu cầu do đó không thể hoàn thiện để tiến hành đăng ký kết hôn vàxin nhập quốc tịch Việt Nam.

“Nếu theo đúng quy định của pháp luậtthì có lẽ rất nhiều trường hợp sẽ không thể đăng ký kết hôn”, Giám đốc Sở Tưpháp Quảng Trị Võ Công Hoan khẳng định. Tại Sơn La, tình hình cũng tương tự, SởTư pháp Sơn La đã phải xin ý kiến Bộ Tư pháp về vấn đề này.

Theo đó, Sở Tư pháp Sơn La mạnh dạn đềnghị: Trước mắt để hoàn thiện hồ sơ cho những đối tượng người có quốc tịch nướcngoài đã được thống kê, lập danh sách cần phải hợp lý hoá mối quan hệ hôn nhângia đình giữa họ với công dáoan Việt Nam mà thực chất mối quan hệ này đang tồntại trên thực tế. Vì thế cần phải ưu tiên giải quyết theo hướng đơn giản hoátối đa về thủ tục (giấy tờ, thời gian giải quyết).  

Đối với những trường hợp không thể lấyxác nhận về tình trạng hôn nhân thì giải quyết theo hướng để họ tự cam đoan vàchịu trách nhiệm cá nhân về tình trạng hôn nhân của mình.

Sau khi hoàn thiện hồ sơ, UBND cấp xãcó th�� đăng ký ngay mà không cần niêm yết thông báo và gửi hồ sơ về Sở Tư phápthẩm định cho ý kiến nữa. Đồng thời giải quyết luôn việc đăng ký khai sinh chotrẻ em là con của những trường hợp này nếu chưa được đăng ký.

Giải pháp nói trên ở thời điểm hiện naylà tình thế xong cũng cần xem xét để giải quyết những vướng mắc đặt ra từ thựctiễn hiện nay.

Huy Hoàng

Nguồn: http://moj.gov.vn/ct/tintuc/Lists/Nghin%20cu%20trao%20i/View_Detail.aspx?ItemID=775

Lưu Ý: Thông tin nêu trên chỉ có tính tham khảo và có thể đã hết giá trị sử dụng tại thời điểm Quý Vị đọc thông tin này. Vì vậy Quý Vị cần tham khảo ý kiến luật sư, chuyên gia tư vấn trước khi áp dụng vào thực tế.